Wakkerendijk ter hoogte van nr. 12 met op de achtergrond het tolhuisje
Vanaf de particuliere aanleg (in 1816) tot de overname door het Rijk per 1 mei 1902 is er op doorgaande wegen in Nederland tol geheven. Dat was in Eemnes ook het geval met de weg van Naarden via de Laarderweg en Wakkerendijk naar Amersfoort.
Het doel ervan was de terugbetaling van alle kosten, die de particuliere investeerders hadden gemaakt. Ook het onderhoud werd uit deze inkomsten bekostigd. In Eemnes stond het (enige) tolhek in deze gemeente op de kruising Laarderweg/Wakkerendijk.
Natuurlijk was tol betalen vervelend. Mensen die vaak de route via de tol reden en zij die het minder breed hadden klaagden het hardst. Al in 1854 vroegen de Eemnessers van Buitendijk om vrijstelling van betaling; in latere jaren (1890) kwamen daar bewoners van Laren bij. Weggebruikers met een kleine portemonnee werden niet gehoord. Om die reden gebruikten zij noodgedwongen sluipwegen om de tol te vermijden. Via de molen (stond aan het einde van de huidige Molenweg) kon men afsnijden of men moest al eerder vanaf de Wakkerendijk door de landerijen (driesten) richting Laren zijn weg zoeken.
Wat moest men bij het passeren van de tol betalen?
Hieronder enige tarieven. Deze waren vastgesteld door het Ministerie van Waterstaat per 1 mei 1816:
– Voor elk paard, gespannen voor een rijtuig met 4 wielen beladen boven de 2000 pond: 6 stuivers.
– Een los paard of gespannen voor een kar of een vrachtslee: 1 stuiver.
– Een paard gespannen voor een zogenaamde Mallejan met hout geladen: 3 stuivers.
– Een runderbeest: 4 penningen. Een kalf, schaap of varken 2 penningen.
– Een kudde schapen of varkens groter dan 80 stuks: 10 stuivers.
Wel was er een uitzondering voor naastgelegen buren, zij hoefden voor het drijven van vee niet te betalen. Verder was er een vrijstelling van betaling voor onder meer: het Koninklijk Huis, ‘renboden’ van de Koning, brievenposterij, wegenbouw en -bestuur, militairen, de goederen van en naar markten op marktdagen en paarden naar de paardensmid. De gemiddelde opbrengst van de Eemnesser tol rond 1870 was gemiddeld f 1320 per jaar. Nadat de tol in 1901 werd afgeschaft is het tolhuisje uiteindelijk rond 1918 afgebroken.
Vindt u het leuk om meer te weten over de historie van Eemnes?
Zie hiervoor onze website: historischekringeemnes.nl Ook bent u welkom in onze Oudheidkamer aan de Raadhuislaan 2a. Daar staat nu een tentoonstelling over onze BRANDWEER. De openstelling is elke zaterdag tussen 14.00-16.00 uur en de toegang is zoals altijd GRATIS.
