Boerderijbrand Meentweg 1974

De oudste vermelding van Eemnes dateert uit 1269. Toen was onze gemeente niet veel meer dan een moerassig gebied met nog weinig bewoning.

In die tijd was er geen brandweer. Toen en in latere tijden was men bij brand aangewezen op hulp van anderen en vaak brandde ook alles af. Een georganiseerde vorm van brandbestrijding was er, zeker op het platteland, niet. Bij brand hielpen bewoners vaak mee en gebruikten vaak leren emmers die met water aan elkaar werden doorgegeven om op het vuur te gooien. Pas in 1614 werd voor zover bekend de eerste brandspuit uitgevonden. Daarna volgden anderen met soortgelijke spuiten, maar deze voldeden slecht. Het waren een soort grote injectiespuiten die maar weinig water konden spuiten. Van Eemnes is bekend dat het in het verleden door oorlogsgeweld verschillende keren grotendeels is platgebrand. Vermeldingen van vóór 1880 over branden in onze gemeente zijn zeldzaam. Wel blijkt dat er 1812 een handspuit aanwezig was en dat in 1837 een ‘Reglement voor de werkwijze van de brandweer’ is vastgesteld. Hierin werd bepaald dat er 2 brandspuiten zijn: één bij de kerk van Eemnes-Binnen (Dikke Torentje) en één in de kerk van Eemnes-Buiten (aan de Kerkstraat). Voor alle mannen in de leeftijd van 18 t/m 55 was het VERPLICHT om dienst te doen bij de brandspuit en jaarlijks mee te doen aan een openbare oefening. Vanwege de beperkte middelen in die tijd werd gebruik gemaakt van paarden, karren en ruim 70 mensen per brandspuit. Het was erg fysiek en zwaar werk! De alarmering geschiedde door klokgelui en dit werd in 1935 vervangen door een sirene in het dorp. De plichtbrandweer blijft bestaan tot 1950. Vanaf dat moment hebben we een VRIJWILLIGE brandweer. Brandbestrijding bleef al die jaren voor huidige begrippen ‘primitief’. In de loop der tijd waren er verspreid in de gemeente inmiddels 5 brandposten bij mensen thuis ingericht, met karretjes en materialen. Pas in 1959 werd er een Brandweergarage gebouwd (de huidige Oudheidkamer) en in 1960 werd er voor het eerst een brandweerauto aangeschaft. Een tweedehands en feitelijk een afdankertje van de gemeente Utrecht. Het was een auto met startproblemen, die vaak moest worden aangeduwd.. Veel harder dan 20 km/u ging deze auto niet, zodat deze op de heenweg naar de brand veelal werd ingehaald door ‘kijkers’, die zo eerder bij de brand waren. In de afgelopen jaren is de brandbestrijding in Eemnes geleidelijk geprofessionaliseerd naar wat het nu is; een brandweerkorps met enthousiaste leden, dat is opgeleid en geoefend voor niet alleen brandbestrijding maar ook voor hulpverlening aan mens en dier in de meest brede zin van het woord!

Tentoonstelling – we zijn op zoek naar…
Onze Kring is bezig met het opzetten van een tentoonstelling van onze brandweer van vroeger naar nu. De opening hiervan zal zijn op 1 november a.s. Heeft u hiervoor nog informatie zoals bijv. foto’s, film, documentatie of spullen?) dan hebben wij daarvoor belangstelling! U kunt daarvoor gewoon even langs komen bij Oudheidkamer (iedere zaterdag open tussen 14.00-16.00u) of mailen naar secretaris@historischekringeemnes.nl